Hoe controleer je of je website voldoet aan de EAA?

Een website controleren op eaa begint met twee vragen: valt jouw dienst onder de Europese toegankelijkheidsregels, en welke onderdelen van je website zijn lastig te gebruiken? Een automatische scan helpt om technische problemen te vinden, maar is geen volledige audit en geeft op zichzelf geen juridisch bewijs van naleving.

Key takeaways

• De EAA geldt sinds 28 juni 2025 voor bepaalde producten en diensten; niet automatisch voor iedere website.
• Webwinkels en andere e-commercediensten kunnen onder de regels vallen. Controleer ook of een uitzondering voor jouw onderneming geldt.
• Scan meerdere soorten pagina’s, waaronder productpagina’s, formulieren en het betaalproces.
• Combineer automatische tests met handmatige controles met toetsenbord en schermlezer.
• Los eerst problemen op die toegang tot informatie, formulieren of aankoop blokkeren.

1. Geldt de EAA voor jouw website of dienst?

Controleer eerst de toepasselijkheid. Een scan vertelt je wat een tool op een pagina heeft gevonden; hij bepaalt niet of jouw onderneming juridisch onder de European Accessibility Act (EAA) valt. Dat hangt onder meer af van het soort dienst dat je aanbiedt en de kenmerken van je onderneming.

De EAA is van toepassing sinds 28 juni 2025. De Nederlandse overheidsuitleg noemt bij digitale diensten onder meer e-commerce en bepaalde communicatie- en financiële diensten. Een webshop is dus een belangrijk geval om te onderzoeken. Een eenvoudige informatieve website valt niet automatisch op dezelfde manier onder de regels: kijk naar de dienst die je via de website aanbiedt.

Controleer de dienst, niet alleen het ontwerp

Vraag jezelf af wat bezoekers online kunnen doen. Kunnen ze producten of diensten bekijken en kopen, een account aanmaken, inloggen, reserveren of betalen? Bij e-commercediensten gaat toegankelijkheid volgens de Nederlandse overheidsinformatie niet alleen over de betaalpagina. Ook informatie over producten en de stappen zoals inloggen en betalen tellen mee.

De overheidsinformatie over de EAA voor bedrijven geeft uitleg over diensten en mogelijke uitzonderingen. De Europese informatie over toegankelijkheid voor bedrijven die in de EU verkopen is een nuttig aanvullend startpunt. Als je twijfelt over je precieze situatie, vraag dan deskundig advies in plaats van een scanner als juridisch oordeel te gebruiken.

Kijk of de uitzondering voor micro-ondernemingen relevant is

Volgens de Nederlandse overheidsinformatie geldt voor micro-ondernemingen een uitzondering voor diensten. De genoemde omschrijving is minder dan 10 werknemers én een jaaromzet van maximaal €2 miljoen. Dit zijn voorwaarden die samen moeten worden bekeken; ga niet alleen af op je rechtsvorm of het aantal mensen dat dagelijks op de website werkt.

Controleer de actuele regels en je eigen situatie zorgvuldig. Een uitzondering op verplichtingen betekent bovendien niet dat een website automatisch gebruiksvriendelijk is. Toegankelijke formulieren, duidelijke knoppen en leesbare tekst helpen ook klanten die niet onder een wettelijke verplichting vallen.

2. Hoe kun je website controleren op eaa? Bereid de scan voor

Een bruikbare controle begint met een representatieve selectie pagina’s. Alleen de homepage scannen geeft een beperkt beeld: de belangrijkste toegankelijkheidsproblemen kunnen juist op een productpagina, formulier of in het afrekenen zitten.

Stap 1: maak een lijst van belangrijke pagina’s

Verzamel URL’s van verschillende paginatypen. Denk aan:

• de homepage en een pagina met navigatie;
• categorie- en productpagina’s of pagina’s met je diensten;
• zoekresultaten en filters, als je die aanbiedt;
• contact-, offerte-, registratie- en inlogformulieren;
• winkelmand, checkout en betaalstappen bij een webshop;
• foutmeldingen, bevestigingspagina’s en accountinstellingen;
• belangrijke documenten, zoals voorwaarden of productinformatie.

Kies bij een grote site eerst pagina’s met veel bezoekers of een belangrijke taak. Noteer ook varianten die verschijnen na een actie, zoals een menu dat openklapt of een foutmelding na het indienen van een formulier. Een scanner kan die toestanden missen als hij de interactie niet uitvoert.

Stap 2: verzamel praktische toegang

Zorg dat je de pagina’s kunt testen zonder dat de controle wordt verstoord door een onderhoudsvenster, blokkade of tijdelijke login. Als belangrijke functies achter een account zitten, test dan hoe een bezoeker daarbij komt en bepaal of je die functie apart handmatig moet controleren.

Noteer vooraf je belangrijkste taken: bijvoorbeeld een product vinden, een afspraak boeken of een formulier versturen. Daarmee toets je niet alleen losse elementen, maar ook of een bezoeker de taak van begin tot eind kan afronden.

3. Voer een automatische scan uit en lees de bevindingen goed

Een automatische scan is een snelle manier om mogelijke toegankelijkheidsproblemen op te sporen. Veel tools controleren technische kenmerken zoals ontbrekende alternatieve teksten, contrastsignalen of formulierlabels. De exacte controles verschillen per tool, dus lees wat de scanner wel en niet onderzoekt.

Stap 3: scan meerdere representatieve URL’s

Voer de geselecteerde pagina’s in en bewaar het resultaat per URL. Als de tool een overzicht van problemen geeft, noteer dan ook op welk onderdeel de bevinding slaat. Een melding op een productpagina kan bijvoorbeeld voortkomen uit een afbeelding, een kopstructuur of een knop zonder duidelijke naam.

De Nederlandstalige EAA-checker is een voorbeeld van een tool waarmee je automatische signalen kunt bekijken. Gebruik zo’n resultaat als startpunt voor onderzoek, niet als certificaat. Een andere uitleg over de grenzen van automatische toegankelijkheidschecks benadrukt eveneens dat een automatische controle geen volledige handmatige audit vervangt.

Stap 4: vertaal meldingen naar concrete taken

Een ruwe foutmelding is niet altijd meteen een bruikbare opdracht voor een developer. Zet bevindingen om in een korte fixlijst met:

1. Pagina en element: waar treedt het probleem op?
2. Wat gaat er mis: beschrijf het gedrag in gewone taal.
3. Wie wordt geraakt: bijvoorbeeld iemand die met toetsenbord navigeert of een schermlezer gebruikt.
4. Gewenste uitkomst: wat moet de bezoeker kunnen doen?
5. Eigenaar en status: wie pakt het op en wanneer wordt het opnieuw getest?

Bijvoorbeeld: “Op de offertepagina is het e-mailadresveld niet programmatisch gekoppeld aan het zichtbare label. Geef het veld een correct label en controleer daarna of naam en foutmelding door hulptechnologie worden herkend.” Controleer een melding wel eerst zelf: een automatische tool kan een probleem verkeerd duiden of context missen.

4. Test zelf met toetsenbord, zoom en formulieren

Automatische tests kunnen niet betrouwbaar beoordelen hoe iedere bezoeker de pagina ervaart. Controleer daarom belangrijke taken ook handmatig. Je hoeft daarvoor niet meteen een volledige audit uit te voeren; een korte, vaste testronde kan al duidelijke blokkades aan het licht brengen.

Stap 5: navigeer zonder muis

Gebruik de Tab-toets om door links, knoppen en velden te bewegen. Je moet kunnen zien welk onderdeel focus heeft. Controleer ook of je met Enter of de spatiebalk knoppen en menu’s kunt activeren en of je met Shift+Tab terug kunt navigeren.

Let op of de focusvolgorde logisch is. Als de focus achter een open menu verdwijnt, een knop wordt overgeslagen of je vast komt te zitten, kan een bezoeker die met toetsenbord werkt moeite krijgen om verder te gaan. Test dit op de pagina’s die nodig zijn om een belangrijke taak af te ronden.

Stap 6: controleer leesbaarheid en formulieren

Vergroot de pagina en bekijk of tekst, knoppen en formulieren bruikbaar blijven. Let op tekst die wegvalt, horizontaal scrollen voor gewone inhoud of bedieningselementen die elkaar overlappen. Controleer bij formulieren of ieder veld een begrijpelijk label heeft, of verplichte velden herkenbaar zijn en of foutmeldingen uitleggen wat iemand moet aanpassen.

Probeer bijvoorbeeld een formulier bewust onvolledig in te dienen. Krijg je een duidelijke melding? Staat die bij het juiste veld en kun je het probleem met toetsenbord oplossen? Test ook of belangrijke informatie niet alleen met kleur wordt aangegeven. Een rode rand zonder tekstuele uitleg kan voor sommige bezoekers onvoldoende zijn.

Stap 7: beoordeel afbeeldingen en structuur

Controleer of informatieve afbeeldingen een passende tekstuele beschrijving hebben en of decoratieve afbeeldingen niet onnodig worden voorgelezen. Kijk ook of koppen een begrijpelijke structuur vormen en of linkteksten duidelijk maken waar een link naartoe gaat. “Lees meer” kan op zichzelf weinig zeggen als er meerdere van zulke links op een pagina staan.

Gebruik je een schermlezer, test dan op zijn minst een belangrijke route, bijvoorbeeld van productinformatie naar winkelmand en checkout. Heb je geen ervaring met hulptechnologie, noteer dat als een test die nog moet worden uitgevoerd. Doe niet alsof een automatische score deze gebruikerservaring volledig vertegenwoordigt.

5. Welke problemen pak je als eerste aan?

Een scan kan veel meldingen opleveren. Begin niet blind met de langste lijst of met cosmetische details. Prioriteer problemen die bezoekers verhinderen om essentiële informatie te begrijpen of een belangrijke taak af te ronden.

Prioriteit	Voorbeelden	Praktische actie
Hoog	Een bezoeker kan niet bij de checkout, een formulier niet versturen of essentiële productinformatie niet vinden	Herstel de blokkade en test de volledige taak opnieuw
Middel	Onduidelijke labels, onlogische focusvolgorde of moeilijk te begrijpen foutmeldingen	Verbeter bediening en uitleg op de betrokken pagina’s
Lager	Kleine inconsistenties in structuur of alternatieve tekst zonder directe blokkade	Plan herstel en controleer of het probleem sitebreed voorkomt

Dit is een praktische volgorde voor herstel, geen officiële EAA-classificatie. De impact hangt af van de pagina en de taak. Een ontoegankelijke knop op een checkout kan bijvoorbeeld zwaarder wegen voor je bezoeker dan een vergelijkbaar probleem op een pagina die niet nodig is om de dienst te gebruiken.

Stap 8: zoek naar herhaalbare oorzaken

Als dezelfde melding op veel pagina’s voorkomt, kijk dan naar het gedeelde sjabloon of component. Een fout in een navigatiemenu of formulierstijl kan op tientallen pagina’s terugkomen. Een structurele oplossing is vaak betrouwbaarder dan elke pagina afzonderlijk aanpassen.

Maak onderscheid tussen problemen in content en problemen in code. Een ontbrekende beschrijving van een afbeelding kan een contenttaak zijn; een knop die geen toetsenbordfocus krijgt, vraagt mogelijk om een aanpassing aan het component. Leg de verantwoordelijkheid vast, zodat fouten niet terugkomen wanneer content of ontwerp wordt vernieuwd.

6. Herhaal de test en leg je keuzes vast

Een controle is pas nuttig als je weet wat er is getest en wat er daarna is aangepast. Bewaar de datum, URL’s, gebruikte tool, belangrijkste bevindingen en handmatige testresultaten. Vermeld ook beperkingen, zoals pagina’s die niet konden worden getest of interacties die een scanner niet uitvoerde.

Stap 9: test na elke belangrijke wijziging opnieuw

Herhaal de automatische scan op de aangepaste pagina’s en loop de relevante taken handmatig opnieuw door. Controleer niet alleen of de melding verdwenen is, maar ook of de gebruiker de taak nu echt kan uitvoeren. Een wijziging kan bijvoorbeeld een foutmelding oplossen maar tegelijk de focusvolgorde verstoren.

Bij wijzigingen aan een gedeeld component test je meerdere pagina’s waarop dat component voorkomt. Plan daarnaast een nieuwe controle wanneer je een nieuwe checkout, navigatie, formulieroplossing of groot redesign lanceert. Toegankelijkheid is geen eenmalige instelling: nieuwe content en functionaliteit kunnen nieuwe problemen introduceren.

Stap 10: kies een passende vervolgstap

Wil je snel een eerste overzicht, gebruik dan de gratis Quick Scan van KlearKomply als startpunt voor signalen en vervolgwerk. Voor een bredere controle kun je de Full Readiness Scan van €29 bekijken. Gebruik de uitkomsten als praktische actielijst; een scan is geen juridisch oordeel of volledige toegankelijkheidsaudit.

Als je ook privacy en toestemming op je website wilt nalopen, kun je de privacy-informatie van KlearKomply raadplegen. Houd de onderwerpen wel uit elkaar: toegankelijkheid, privacy en cookiekeuzes vragen elk om eigen controles. Kies bij complexe diensten of onduidelijke toepasselijkheid een passende specialist om je situatie verder te beoordelen.